Γιώργος ΠουλημένοςGeorge Poulimenosσυγγραφέας · ερευνητήςwriter · researcher
ΣμύρνηSmyrna Σάββατον, 12 Μαρτίου 1888Saturday, 12 March 1888 ΜυθιστόρημαA novel

Η Συμμορία των ΕπτάThe Gang of Seven

Μια ιστορία μυστηρίου στη Σμύρνη του 1888A mystery in the Smyrna of 1888

«Χάρη! Χάρη! Μαχαίρωσαν τον Κρουσουλίνο!»"Haris! Haris! They've stabbed Krousoulinos!"

Σε μια παρτίδα πόκερ στο καφεζυθοπωλείο «Αλάμπρα», στο Και της Σμύρνης, ο Έλληνας υποπρόξενος ορμάει μέσα με την είδηση: ένας ευκατάστατος υφασματέμπορος και ο ανιψιός του δέχθηκαν μαχαιριές κοντά στο σπίτι τους. Λίγους μήνες νωρίτερα, ο γέρος είχε λάβει ένα ραβασάκι που ζητούσε 100 λίρες «για να μην κάνουν κακό σ’ αυτόν και στη φαμίλια του».

In the middle of a poker game at the Alhambra café-brasserie on the Smyrna quay, the Greek vice-consul bursts in with the news: a well-off cloth merchant and his nephew have been knifed near their home. A few months earlier the old man had received a note demanding 100 pounds "so that no harm comes to him and his family".

Γιώργος ΠουλημένοςGeorge Poulimenos · in Greek
Δεξιά το καφεζυθοπωλείο Αλάμπρα, και αριστερά του η Αφροδίτη, το κομψό ξύλινο κιόσκι του Γαλλικού Προξενείου.On the right, the Alhambra café-brasserie; on its left, the Aphrodite, the elegant wooden kiosk of the French Consulate.
Η υπόθεσηThe case

Δύο ερασιτέχνες ντετέκτιβTwo amateur detectives

Τα θύματα είναι Έλληνες υπήκοοι, και ο πρόξενος αναθέτει την υπόθεση στον νεαρό υποπρόξενο Γεώργιο Παπαγρηγοριάδη. Η οθωμανική αστυνομία έχει άλλες έγνοιες: να παρακολουθεί τους πολιτικά ύποπτους και να κυνηγά τους ληστές της υπαίθρου. Μαζί του, απρόσκλητος, μπαίνει στην έρευνα ο φίλος του ο Χάρης, ο αποκαλούμενος «Εγγλέζος»: τζογαδόρος, ξενύχτης, γλωσσομαθής, και κρυφά ερωτευμένος με την αρραβωνιαστικιά του φίλου του.

The victims are Greek subjects, so the consul hands the case to his young vice-consul, Georgios Papagrigoriadis. The Ottoman police have other priorities: watching political suspects and chasing bandits in the countryside. Joining him, uninvited, is his friend Haris, known as "the Englishman": a gambler and night owl who speaks several languages, and who is secretly in love with his friend's fiancée.

Καθώς οι εκβιαστικές επιστολές πολλαπλασιάζονται και ο τύπος μιλάει για τη «Συμμορία των 7», οι δύο φίλοι ακολουθούν τα ίχνη από τα καφενεία του Και και τα χάνια του Φραγκομαχαλά ως τις βίλες των Λεβαντίνων στον Μπουρνόβα, με τη βοήθεια ενός αλητάκου, ενός αμαξά από την Αττάλεια και μιας γοητευτικής «μούσας» από την Αθήνα.

As blackmail letters multiply and the papers talk of the "Gang of 7", the two friends follow the trail from the quayside cafés and the inns of the Frankish quarter to the Levantine villas of Bournabat, helped by a street urchin, a coachman from Antalya and a charming "muse" from Athens.

1888η άνοιξη των εκβιαστών, από τις 12 Μαρτίου ως τις 14 Μαΐουthe spring of the blackmailers, from 12 March to 14 May
15κεφάλαια, το καθένα με ημερομηνία και απόσπασμα της «Αμάλθειας»chapters, each dated and headed by an Amaltheia extract
100λίρες ζητούσε το πρώτο εκβιαστικό ραβασάκιpounds demanded in the first blackmail note
50+σχέδια της παλιάς Σμύρνης, βασισμένα σε φωτογραφίες και καρτποστάλdrawings of old Smyrna, based on period photos and postcards
Πραγματικότητα και φαντασίαFact and fiction

Μια αληθινή υπόθεσηA true case

Η ιστορία βασίζεται σε πραγματικά περιστατικά της άνοιξης του 1888, όπως τα κατέγραψαν οι σμυρναϊκές εφημερίδες «Αμάλθεια» και «Νέα Σμύρνη» και το σατιρικό περιοδικό «Βέλος». Οι συμμορίες των εκβιαστών, οι «Φαυλόβιοι» όπως τους έλεγε ο τύπος, ήταν πραγματικές, όπως και τα πολυάριθμα θύματά τους. Πραγματικά πρόσωπα είναι επίσης οι εκδότες των εφημερίδων, οι πρόξενοι, οι Οθωμανοί αξιωματούχοι, ο βοτανολόγος Εδουάρδος Βίτελ και η βαρόνη Ελένη φον Βετσέρα με την κόρη της Μαρία, λιγότερο από έναν χρόνο πριν από το Μάγιερλινγκ.

The story is based on real events of spring 1888, as reported by the Smyrna newspapers Amaltheia and Nea Smyrni and the satirical magazine Velos. The blackmail gangs, the "ne'er-do-wells" as the press called them, were real, and so were their many victims. Also real are the newspaper editors, the consuls, the Ottoman officials, the botanist Edward Whittall, and Baroness Helene von Vetsera with her daughter Mary, less than a year before Mayerling.

Οι περιγραφές της Σμύρνης και του Μπουρνόβα, τα ονόματα των δρόμων, των καφενείων, των ρεστοράν και των ξενοδοχείων είναι όλα αυθεντικά, καρπός πολυετούς μελέτης της πόλης όπως ήταν πριν από το 1922.

The descriptions of Smyrna and Bournabat, and the names of streets, cafés, restaurants and hotels, are all authentic, the fruit of many years' study of the city as it was before 1922.

Τα πρόσωπαThe characters

Ποιος είναι ποιοςWho's who

ΜυθοπλασίαFictional

Χάρης «ο Εγγλέζος»Haris "the Englishman"

Τζογαδόρος με κοφτερό μυαλό, που διαβάζει ιστορίες μυστηρίου και δεν αντέχει το αίμα.

A sharp-witted gambler who reads mystery stories and can't stand the sight of blood.

Εμπνευσμένο από πραγματικόBased on a real person

Γεώργιος ΠαπαγρηγοριάδηςGeorgios Papagrigoriadis

Ο Έλληνας υποπρόξενος, ψηλός, με χρυσά γυαλιά και λίγα τουρκικά.

The Greek vice-consul: tall, gold-rimmed spectacles, not much Turkish.

ΜυθοπλασίαFictional

Μελπομένη ΚαλλιγάMelpomeni Kalliga

Η αρραβωνιαστικιά του υποπρόξενου, μια «μούσα εξ Αθηνών».

The vice-consul's fiancée, a "muse from Athens".

ΜυθοπλασίαFictional

Ιορδάνης ΜπαρούτογλουIordanis Baroutoglou

Αμαξάς από την Αττάλεια, με κόκκινο φέσι και βαριά προφορά.

A coachman from Antalya with a red fez and a heavy accent.

ΜυθοπλασίαFictional

ΦιλιππήςFilippis

Ξυπόλυτο αλητάκι δώδεκα χρονών, που βλέπει τα πάντα, με το αζημίωτο.

A barefoot twelve-year-old street urchin who sees everything, for a price.

Ιστορικό πρόσωποHistorical

Σωκράτης ΣολομωνίδηςSokratis Solomonidis

Ο εκδότης της «Αμάλθειας», της παλαιότερης εφημερίδας της Σμύρνης.

Editor of Amaltheia, Smyrna's oldest newspaper.

Ιστορικό πρόσωποHistorical

Εδουάρδος ΒίτελEdward Whittall

Βρετανός Λεβαντίνος έμπορος και βοτανολόγος του Μπουρνόβα.

British Levantine merchant and botanist of Bournabat.

Ιστορικό πρόσωποHistorical

Ελένη και Μαρία φον ΒετσέραHelene and Mary von Vetsera

Η Ελληνοαυστριακή βαρόνη και η κόρη της, φιλοξενούμενες στον Μπουρνόβα.

The Greek-Austrian baroness and her daughter, guests in Bournabat.

Οι «Φαυλόβιοι»The gang

«Φραντζολάς»"Frantzolas"

Ένας θρύλος των σμυρναϊκών μαχαλάδων, που χαρίζει το όνομά του σε μια λαϊκή ρίμα.

A legend of the Smyrna backstreets, whose name lives on in a folk rhyme.

Ημερολόγιο της υπόθεσηςCase diary

Δεκαπέντε κεφάλαια, εννιά εβδομάδεςFifteen chapters, nine weeks

  1. 12 Μαρτ. 188812 Mar 18881Ένας φόνος και μια κηδείαA murder and a funeral
  2. 14 Μαρτ.14 Mar2Δύο ερασιτέχνες ντετέκτιβTwo amateur detectives
  3. 16 Μαρτ.16 Mar3Ενδοοικογενειακές αντιζηλίεςFamily rivalries
  4. 18 Μαρτ.18 Mar4Η «βαρονέσα» του ΜπουρνόβαThe "baroness" of Bournabat
  5. 21 Μαρτ.21 Mar5Μια μούσα εξ ΑθηνώνA muse from Athens
  6. 30 Μαρτ.30 Mar6Τρεις λέοντες και εννέα ίπποιThree lions and nine horses
  7. 9 Απρ.9 Apr7Tulipa whittallii
  8. 16 Απρ.16 Apr8Ένας ζητιάνος - μάγοςA beggar and magician
  9. 20 Απρ. · Μ. Τετάρτη20 Apr · Holy Wed.9Ένα σκυλάκι απ’ τη ΒιέννηA little dog from Vienna
  10. 25 Απρ. · Δευτ. Πάσχα25 Apr · Easter Mon.10Μια κόμισσα και δυο βαρόνεςA countess and two baronesses
  11. 27 Απρ.27 Apr11Διλήμματα για φυλακισμένους και άλλουςDilemmas for prisoners and others
  12. 2 Μαΐου2 May12Θάνατος στο γεφυράκιDeath at the little bridge
  13. 7 Μαΐου7 May13Μια-δυο αμφιβολίεςA doubt or two
  14. 11 Μαΐου11 May14Δύο συν μία επισκέψειςTwo visits, plus one
  15. 14 Μαΐου14 May15Μια εξήγηση κι ένα αντίοAn explanation and a farewell
Η πόληThe city

Η Σμύρνη του 1888Smyrna in 1888

Η πόλη είναι ο τρίτος πρωταγωνιστής. Το βιβλίο είναι εικονογραφημένο με περισσότερα από πενήντα σχέδια, βασισμένα σε φωτογραφίες και καρτποστάλ της εποχής.

The city is the third main character. The book is illustrated with more than fifty drawings based on photographs and postcards of the period.

Η είσοδος του εσωτερικού λιμανιού. Αριστερά ο κυματοθραύστης, δεξιά η προβλήτα του Λιμεναρχείου και του Σταθμού Διαβατηρίων.The entrance to the inner harbour: the breakwater on the left, the Harbour Office and passport station pier on the right.
Ένας παράξενος άνδρας, σ’ ένα παγκάκι, διαβάζει καπνίζοντας την πίπα του.A strange man on a bench, reading and smoking his pipe.
Καμήλες διασχίζουν τον Μέλητα πάνω από τη Γέφυρα των Καραβανιών.Camels cross the river Meles on the Caravan Bridge.
Τζογαδόροι. Σχέδιο βασισμένο στους «Χαρτοπαίκτες» του Paul Cézanne.Card players, after Paul Cézanne's The Card Players.
Το καφενείο του Καπιτάν Πάολο, με την επιγραφή «Birra», πριν από τη νέα προκυμαία.Captain Paolo's café with its "Birra" sign, before the new quay was built.
Ο σταθμός του Μπασμαχανέ και το τζαμί Τσοράκ Καπί.Basmahane railway station and the Çorakkapı mosque.
Το Καφέ Εδέμ στην Πούντα, σε στιλ ελβετικού σαλέ.The Café Eden at the Punta, built like a Swiss chalet.
ΑπόσπασμαExcerpt

Στο «Αλάμπρα»At the Alhambra

Το βραδάκι της 12ης Μαρτίου 1888, ημέρα Σάββατο, η μπροστινή σάλα του καφεζυθοπωλείου «Αλάμπρα» στο Και της Σμύρνης ήταν ασφυκτικά γεμάτη με πελάτες, αποκλειστικά αρσενικού γένους, που κουβέντιαζαν μεγαλόφωνα πίνοντας και καπνίζοντας. Τα λιγοστά γκαρσόνια ίσα που πρόφταιναν να τους εξυπηρετούν, φροντίζοντας τους ναργιλέδες και σερβίροντάς τους μπίρες και ρακές, μαζί με τους απαραίτητους μεζέδες. Από πάνω τους αιωρούνταν ένα πυκνό σύννεφο καπνού, κάνοντας τον ηλεκτρικό λαμπτήρα στο ταβάνι να φαντάζει σαν πυρήνας κάποιου γιγάντιου ελλειπτικού γαλαξία.

«Τα ρέστα μου», δήλωσε ανέκφραστος ένας κοκκινοπρόσωπος, φαλακρός τύπος με παχιά, κατάμαυρα μουστάκια, κι έσπρωξε όσα χρήματα είχε μπροστά του στη μέση του τραπεζιού. Κατόπιν έβγαλε ένα χοντρό πούρο απ’ την τσέπη του σακακιού του και το άναψε με τελετουργικές κινήσεις.

Και ενώ όσοι κάθονταν στο τραπέζι ήταν προσηλωμένοι στο παιχνίδι, η πόρτα άνοιξε με πάταγο. Ο υποπρόξενος πήγε κατευθείαν στο τραπέζι του νεαρού παίκτη και φώναξε: «Χάρη! Χάρη! Μαχαίρωσαν τον Κρουσουλίνο!»

Ο νεαρός παίκτης γύρισε και τον κοίταξε σαν να μην καταλαβαίνει. Έξαφνα χαμογέλασε και ξαναγύρισε προς τον άντρα με το πούρο. «Μέσα», είπε, ανοίγοντας τα φύλλα του και αποκαλύπτοντας δύο μικρά ζεύγη, εφτάρια και τριάρια.

On the evening of Saturday, 12 March 1888, the front room of the Alhambra café-brasserie on the Smyrna quay was packed with customers, all of them men, talking loudly as they drank and smoked. The few waiters could barely keep up, tending the hookahs and serving beer and raki with the obligatory meze. A thick cloud of smoke hung above them, making the electric bulb in the ceiling look like the core of some giant elliptical galaxy.

"All in," declared a red-faced, bald man with a thick black moustache, expressionless, pushing everything he had into the middle of the table. Then he took a fat cigar from his jacket pocket and lit it with ceremonial care.

And while everyone at the table was intent on the game, the door flew open with a bang. The vice-consul went straight to the young player's table and shouted: "Haris! Haris! They've stabbed Krousoulinos!"

The young player turned and looked at him as if he did not understand. Then suddenly he smiled and turned back to the man with the cigar. "Call," he said, laying down his cards to reveal two small pairs, sevens and threes.

Από το κεφάλαιο 1, «Ένας φόνος και μια κηδεία» (συντομευμένο)From chapter 1, "A murder and a funeral" (abridged, translated from the Greek)
ΓλωσσάριGlossary

Μιλώντας σμυρναίικαSpeaking Smyrniot

Οι ήρωες μιλούν τη γλώσσα της πόλης τους, ανακατεμένη με τουρκικά, ιταλικά και γαλλικά. Το βιβλίο κλείνει με γλωσσάρι.

The characters speak the language of their city, mixed with Turkish, Italian and French. The book closes with a glossary.

Καιη προκυμαία της Σμύρνηςthe Smyrna quay
βιτσικόνσολαςυποπρόξενοςvice-consul
γαζετιέρηςδημοσιογράφοςjournalist
ζαπτιέςχωροφύλακαςgendarme
αρκαντάσηςφίλοςfriend
ασίκηςερωτευμένοςlovesick
γλασάδαπαγωτόice cream
ΙνγκιλίζΕγγλέζος (τουρκ.)Englishman (Turkish)
Ο χάρτης της Σμύρνης του 1888 που σχεδίασε ο συγγραφέας, με βάση εκείνον του Lamec Saad (1876).The author's map of Smyrna in 1888, based on Lamec Saad's map of 1876.
Ο χάρτηςThe map

Ακολουθήστε τα ίχνηFollow the trail

Από το Και ως τα Τράσσα, από το «Φαρδύ του Φασουλά» ως τα «Μεγάλα Μπογιατζίδικα»: κάθε δρόμος του βιβλίου υπήρχε. Ο χάρτης της πόλης όπως ήταν το 1888 συνοδεύει το βιβλίο και υπάρχει σε μεγάλο μέγεθος στο gpoulimenos.info.

From the quay to Trassa, from Fasoula's broad street to the old dyers' quarter: every street in the book really existed. The map of the city as it was in 1888 comes with the book and can be viewed at full size on gpoulimenos.info.

Δείτε τον χάρτη →View the map →